Na skutek bardzo silnego stresu lub przeżycia traumatycznego, kiedy nasze życie było realnie zagrożone, może się u nas rozwinąć zaburzenie stresowe pourazowe (z języka angielskiego – PTSD – Post-Traumatic Stress Disorder).
Bardzo naturalne jest odczucie przerażenia, poczucie bezradności, śmiertelny strach, kiedy czujemy, że nie mamy kontroli nad sytuacją i w każdej chwili może się nam przydarzyć coś niebezpiecznego.
PTSD charakteryzuje się tym, że nie przestajemy przeżywać ponownie nieprzyjemnych zdarzeń, w przynajmniej jeden w poniżej wymienionych sposobów:
1. Nawracają natrętne i przygnębiające wspomnienia związane ze zdarzeniem.
2. Powtarzają się koszmary nocne dotyczące zdarzenia.
3. Mamy halucynacje lub omamy powodujące oderwanie się od rzeczywistości .
4. Pojawia się silny stres, kiedy mamy kontakt z sytuacjami, które przypominają nam zdarzenie.
5. Występują silne reakcje na wydarzenia podobne lub przypominające uraz (np. osoba, która doświadczyła wypadku samochodowego, boi się jeździć samochodem lub przechodzić przez ruchliwą ulicę).
Aby stwierdzić PTSD, musimy przynajmniej na trzy z opisanych poniżej sposobów, unikać sytuacji przypominających nam zdarzenie:
1. Staramy się unikać myśli, rozmów i uczuć związanych z urazem.
2. Próbujemy unikać zajęć, ludzi lub sytuacji przypominających nam traumatyczne zdarzenie.
3. Nie jesteśmy w stanie przypomnieć sobie istotnych faktów związanych ze zdarzeniem.
4. Słabnie nasze zainteresowanie pracą, rodziną, hobby.
5. Mamy poczucie wyobcowania względem innych ludzi.
6. Nasze życie uczuciowe jest mocno ograniczone, nie jesteśmy nim zainteresowani.
7. Trudno jest nam myśleć o przyszłości – karierze, małżeństwie, rodzicielstwie, itp.
Czujemy się ciągle pobudzeni i podenerwowani i mamy co najmniej dwa z niżej opisanych objawów:
1. Trudności z zasypianiem lub częste budzenie się.
2. Drażliwość lub wybuchy złości.
3. Trudności z koncentracją na wykonywanych zadaniach.
4. Duża czujność – ciągłe poczucie, że może nam się przydarzyć coś złego.
5. Wyolbrzymione reakcje na niezagrażające nam sytuacje.
Zazwyczaj, jeśli zdiagnozujemy wypisane powyżej objawy, należy udać się po pomoc do psychologa. Sami nie jesteśmy w stanie sobie pomóc w takiej sytuacji.